میزگرد دستاوردهای انقلاب از دید دانشگاهیان
۵:۴۰ ب.ظ دوشنبه, ۱۹ بهمن ۱۳۸۸ • دسته: اجتماعی٬ جدیدترین عناوین اخبار٬ سیاسیبه مناسبت سیویکمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، میزگردی خبری با حضور دو تن از اساتید دانشگاه، به منظور تببین ابعاد انقلاب اسلامی و دیدگاهها و نقش رسانهها در جریان انقلاب، همچنین باز شدن نقش رهبری در پیروزی و تداوم انقلاب و آسیبشناسی بستر و مسیر انقلاب اسلامی، توسط خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) – منطقه مرکزی در اراک برگزار شد.
به گزارش مرکزی دیلی و به نقل از ایسنا ، در این میزگرد که با حضور جمعی از خبرنگاران رسانههای مختلف برگزار شد، دکتر سیدمحمد میرباقری در پاسخ به این سوال که تاثیرات انقلاب اسلامی در دنیای معاصر چگونه بوده است؟ به ارائه توضیحاتی مختصر در خصوص چرایی وچگونگی شکلگیری انقلاب اسلامی و تفاوتهای آن با دیگر انقلابهای رخ داده در دنیا اعم از جنبشهای اسلامی و غیر اسلامی و مقایسه مبنایی آنها پرداخت.
وی با بیان اینکه برای تبیین یک حرکت، باید مفاهیم کلان جامعه شناسی سیاسی را در رابطه با آن مورد بحث قرار داده و از میان گزینههای موجود، مطالب مورد نظر را استخراج کنیم، گفت: در ۴۰۰ سال گذشته، در دنیای غرب تفکراتی با محوریت سه المان ناسیونالیسم، لیبرالیسم و سوسیالیسم ایجاد شد و پس از ایجاد این تفکر، در همه جریانهایی که در سطح دنیا ایجاد میشود، ردپای یکی از این نحلههای فکری دیده میشود.
میرباقری بر این نکته که خواسته جنبشهای غربگرا مدیریت دیگر جنبشهای دنیاست، تاکید کرد و گفت: انقلاب سال ۵۷ یک وجه ممیزه و تفاوت عملی با دیگر انقلابهای دنیا دارد و آن ایجاد چالش با جریانهای مادی گرایانه و تاثیر بر حرکتهای انقلابی مردم کل دنیاست.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه اگر اینکونه به انقلاب ایران بنگریم، تاثیرات آن از حوزه مسائل تاکتیکی و تکنیکی فراتر میرود، گفت: باید با یک نگاه سوپرپارادایمی با انقلاب روبرو شویم چرا که، این انقلاب تمام مفاهیمی را که با یک پایه و اساس ۴۰۰ ساله ایجاد شده بود را تغییر داد و امام برای تمام مفاهیم انقلابی مبانی و مصادیق دینی اسلامی و انسانی تعریف کرد.
میرباقری انقلاب اسلامی ایران را یک حرکت روندگرا دانست و گفت: انقلاب ایران تفکرات عملگرایانه را نهادینه کرد و در این ۳۰ سال، عملا مسیری را طی میکنیم که در راستای آن انقلاب به عنوان یک پدیده ابرپارا دایمی نهادینه شود.
در ادامه میرباقری به تعریف ارائه شده توسط امام در خصوص واژههایی چون مستعضف و مستکبر اشاره کرد و با بیان اینکه مستضعفین در تمام دنیا وجود دارند و به همین دلیل تفکر ضد ظلم و حمایت از مستضعفین به عنوان رویکرد انقلاب در تمام دنیا مورد استقبال قرار گرفته است، خاطرنشان کرد: با وجود اینکه برای نهادینه شدن یک تفکر، مدت زمان زیادی لازم است اما، این مسیر آغاز شده است.
میرباقری همچنین در این نشست در تبیین آسیبهای بستر انقلاب گفت: وقتی روند فطری انقلاب را با مبانی روند تاریخی تعریف کنیم، دچار آسیب خواهیم شد و هنگامی که آن را با مولفههای رایج دیگر انقلابهای دنیا تلفیق و تعریف میکنیم، زمینههای آسیب ایجاد میشود.
وی با اشاره به قلب مفاهیمی چون امامت و امت و مستضعف و مستکبر که توسط امام تعریف شده بود، گفت: وقتی این مفاهیم و مبانی اجتماعی، سیاسی، اقتصاد و فرهنگی در ایران دچار تحریف شوند، انقلاب از مسیر خود خارج میشود.
میرباقری با تاکید براینکه تعریف ماتریالیستی در انقلاب ایران با تعریف اصلی انقلاب همخوانی ندارد، گفت: انقلاب با تعریف مفاهیمی که در حرکتهای دو قطبی رایج هستند دچار آسیب میشود چرا که، در نگاهها و رویکردهای ماتریالیستی آز، طمع و سودانگاری مطرح است و این در حالی است که در رویکرد انقلابی امام ایثار، محبت و عدالت پایههای اصلی هستند.
این استاد دانشگاه در پاسخ به این سوال که تاثیرات انقلاب بر دنیای معاصر را چگونه ارزیابی میکنید؟ گفت: اگر با نگاه مادیگرایانه به انقلاب ایران بنگریم، این جریان زیر پارادایمهای رایج دنیا تعریف میشود و اگر از چشم انداز قوانین الهی به آن بنگریم، انقلاب ایران با مبانی ابرپارادایمی سنجیده خواهد شد.
میرباقری افزود: در دورهای که بشر به این نتیجه رسیده که لیبرالیسم سعادت بشر را ایجاد خواهد کرد، ظهور انقلاب دینی و ایدئولوژیک ایران بر تمام این باورها خط بطلان کشید و با حرف برحق خود که بر پایه فطرت انسانی استوار بود، مفاهیم و تعاریف جدیدی را به مبانی انقلابهای بشری عرضه کرد.
وی تاکید کرد: تاثیرگذاری انقلاب ایران از زاویه برچیدن زمینههای تحقیر ملت و کشور و کوتاه نیامدن در مقابل خواستههای دنیا چشمگیر بوده است چنانکه، این مسئله در مورد انقلابهای بزرگی همچون انقلاب فرانسه با تمام گستردگیاش دیده نشده و این انقلاب در تفکرات لیبرالیستی دنیا هضم میشود.
میرباقری گفت: جریانی که با ذات انقلاب حرکت میکند آن را به جلو میبرد و آنچه که ذات انقلاب را دچار استحاله کند، باعث شکست آن نیز خواهد شد، چنانکه ظلمستیزی از ارکان اصلی انقلاب ماست و ظلم هرجا که باشد ما موظفیم براساس رویکرد انقلاب اسلامی چه در غزه و چه در ایران، در مقابل آن بایستیم.
وی برعملکرد نامناسب صدا و سیما در خصوص عدم رشد تعقل در بین مردم تاکید کرد و گفت: متاسفانه احزاب در جامعه ما به جای کمک به رشد عقلانیت، احساسات را تبلیغ میکنند.
میرباقری در پاسخ به سوال خبرنگاری در خصوص نقش مردم در انقلابهای الهی گفت: نهادینه کردن تفکر ولایت فقیه، تفکر انقلاب اسلامی را ایجاد میکند.
وی ایجاد کارتلهای اقتصادی در جریان انقلاب را عاملی برای خروج آن از مسیر اصلی و ایجاد زمینههای ظلم در جامعه عنوان کرد و گفت: انقلاب ایران برای توسعه عدالت ظهور کرد و بزرگترین رویکرد آن نیز باید عدالت محوری باشد.
میرباقری با تاکید بر این مطلب که در ایجاد یک انقلاب الهی، مشروعیت باید از طرف خداوند و حاکم الهی صادر شود گفت: علاوه بر مشروعیت، مقبولیت و هماهنگی با مردم نیز برای ایجاد انقلاب لازم بوده و بری ظهور و تثبیت یک انقلاب مشروع، مقبولیت توام با نگاه عقلایی بدون احساسگرایی شرط لازم و ضروری است.
وی بر نقش دکتر شریعتی به عنوان یک روشنفکر دینی صحه گذاشت و با بیان اینکه شریعتی یکی از تهاجمیترین روشفنکران تاریخ معاصر است، گفت: جلال آل احمد نیز در طرح این مسئله و احساس و بیان درد تعالی نیافتگی جامعه اسلامی ایران تاثیرگذار بوده و در مقابل تحصیلکردگان غربگرایی که از دیدهها و شنیدههای دنیای غرب فقط ظاهر را دیده و محتوا را نمی دیدند، عملکرد بسیار متفاوتی را ارائه داد.
میرباقری با اشاره به وجود طبقات تحصیلکرده، روشنفکر و الیت در جوامع که در حوزههای تفکرات لیبرالیستی و دینی تعاریف متفاوتی دارند گفت: وجود الیت باعث تغییر مسیر جامعه میشود و نمونه بارز چنین فردی در جامعه ایران امام خمینی است که ساختار تغییر جامعه در ایران را در دست میگیرد و به ما میآموزد که ما در ایران یک روند تاریخی داریم که خون را بر شمشیر پیروز میکند و آن عاشوراست.
وی در تبیین تفکر روشنفکر دینی و سکولار گفت: روشنفکر دینی انسانی است که به وجود اشکالاتی در جامعه معتقد بوده وعقیده دارد که یک درمان برای حرکت تاریخی بشریت هست و آن پیاده شدن دین در جامعه خواهد بود اما، روشنفکران سکولار نگاه رضاخانی داشته و عقیده دارند که دین باید در حوزه فردی تعریف شود.
میرباقری جامعه قبل از انقلاب را دچار این دو دسته روشنفکر دانست و گفت: شهید مطهری نیز در این دوره با تئوریزه کردن تفکرات دینی در جامعه نقش یک روشنفکر دینی را به خوبی ایفا کرده و مسیر شفافتری را به مردم ارائه داد.
این استاد دانشگاه در پایان بیان اینکه وقتی انقلاب از سیر اصلی خود منحرف شود مشکل ایجاد میشود، گفت: برای اصلاح مشکلات باید لوکوموتیو انقلاب روی ریل اصلی خود قرار گرفته و نگاه دینی به حرکتها و جریانها شکل گرفته و باید در برابر کسانی که مسیر را به انحراف میکشند با شجاعت ایستاد چرا که، نگاه سکولاریستی در این خصوص ما را به بیراهه میبرد.
در ادامه میزگرد خبری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) – منطقه مرکزی که به مناسبت سیویکمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی و با حضور دو تن از اساتید دانشگاه، به منظور تببین ابعاد انقلاب اسلامی دیدگاهها و نقش رسانهها در جریان پیروزی انقلاب و دستاوردهای انقلاب، همچنین باز شدن نقش رهبری در شکلگیری، پیروزی، راهبری انقلاب، آسیبشناسی بستر و مسیر انقلاب اسلامی، توسط خبرگزاری ایسنا در اراک برگزار شد، دکتر ابراهیم اصلانی از اساتید دانشگاه اراک، انقلاب ایران را دارای پیشینه، ریشه و سابقه دانست و جریانی عمیق و گسترده با سابقه بیش از یکهزار ساله را سببساز ایجاد زمینههای تحقق انقلاب اسلامی ایران عنوان کرد.
وی ارکان انقلاب اسلامی ایران را مکتب، رهبری و مردم عنوان کرد و گفت: بهویژه در آن بخش که به مکتب و رهبری و تاثیر آن دو در پیروزی این انقلاب مربوط میشود، می توان اینگونه بیان کرد که انقلاب ایران منبعث از یک روند تاریخی است و حضور خودخواسته مردم در صحنههای سیاسی اجتماعی آن، ریشهای متجاوز از صد سال دارد.
اصلانی با تاکید بر اینکه انقلاب اسلامی ایران ریشه در مبانی تاریخی دارد، گفت: این انقلاب بعد از پیروزی بلشویکها در روسیه و ایجاد شوروی و تقسیم جهان میان دو قطب غرب و شرق، در زمانهای ظهور کرد که زمینه بروز و ظهور آن متصور نبود و هر دو قدرت میکوشیدند قلمرو خود را در جهان به لحاظ ارضی، نظری و تئوریک گسترش داده و تا حد ممکن از پیشروی طرف مقابل در این حیطهها جلوگیری کنند.
وی به سخنان امام خمینی (ره) در ارایه تعریف از انقلاب اشاره کرد و با بیان این مطلب که انقلاب ایران بواسطه ظهور بینظیر خود در عرصهای اینچنین بواقع انفجار نور بوده است گفت: امام خمینی به عنوان رهبر این انقلاب نقش بسزایی در هدایت و راهبری مردم و تبیین شرایط و فضای موجود در جامعه و هدایت سیاسی و ایدئولوژیک جامعه داشته است.
اصلانی ایران را نقطه مهم رقابت میان دو قطب شرق و غرب معرفی کرد و گفت: در این راستا آمریکا سرمایهگذاری فراوانی در ایران متقبل شد تا بتواند از وقوع یک انقلاب محتمل سوسیالیستی در این کشور جلوگیری و ایران را به سد بزرگی در مقابل جریان کمونیستی موجود تبدیل کند.
وی با بیان اینکه انقلاب ایران زمانی رخ داد که تصور ظهور انقلاب مبتنی بر ایدئولوژی مذهبی در دنیا تصور ناصوابی بود گفت: انقلاب ایران با طی یک پروسه طولانی شکلگیری توانست دنیا را تحت تاثیر خود قرار دهد.
اصلانی با بیان این مطلب که ظلم، بیعدالتی، ناکارآمدی دولت در تامین حوائج مادی و معنوی مردم، تحقیر احساس و غیرت ملی در مقابل بیگانگان و عدم وجود آزادی بیان از جمله عواملی است که موجب طغیان مردم و بروز انقلاب ایران شد، گفت: ایدئولوژی و مذهب شیعه، وجود رهبری، حضور متحدانه مردم در اطاعت از رهبری و رسیدن به آن چیزی که مردم تمنای دستیابی به آن را دارند و از نبودش در رنج هستند، زمینههای این انقلاب را ایجاد کرده است.
وی افزود: هرگاه عواملی که موجب بروز و ظهور این انقلاب و پیروزی آن شدهاند آسیب ببینند، انقلاب نیز آسیب خواهد دید.
این استاد دانشگاه گفت: هرآنچه باعث پیروزی انقلاب شده است، ضامن باقی ماندن آن نیز خواهد بود و اگر هر یک از ارکانی که در ایجاد این انقلاب نقش داشتهاند از مسیر خود منحرف شوند، انقلاب نیز از سیر اصلی خود منحرف شده و دچار آسیب میشود.
دکتر اصلانی با تاکید بر اینکه تاثیرات آتی انقلاب ایران در دنیا بیش از آن چیزی است که در حال حاضر اتفاق افتاده است، گفت: این انقلاب موجب یک جریان نوین در تاریخ بشر خواهد شد و برای اثرگذاری کامل آن در دنیا هنوز به زمان بیشتری نیاز است.
اصلانی شعار انقلاب ایران را ظلم ستیزی و عدالتخواهی عنوان کرد و گفت: با توجه به اینکه هیچ بشری نیست که تحت تاثیر این پیام برانگیخته نشود لذا، آثار انقلاب ایران در تمام معادلات سیاسی دولتها و حرکتهای اجتماعی مردم دنیا دیده میشود.
وی گفت: معادلات دنیای امروز صورتبندی نمیشود مگر اینکه ایران به عنوان یک بخش اثرگذار در این معادلات دیده شود، چرا که انقلاب ایران پدیدهای است که در همه انسانهای دنیا تاثیر گذاشته است.
اصلانی جنایتکارترین دولت را در دنیای امروز آمریکا دانست و گفت: هرکس با این کشور رو در رو شود، مورد دوستی مردم دنیا قرار گرفته و دولتها نیز مجبورند در تنظیم رابطه بینالمللی خود با ایران به عنوان کشوری که با آمریکا روبرو شده است، موقعیت و سیاستهای ایران را در نظر بگیرند.
این استاد دانشگاه با اشاره به تاثیرات دولتهای ایران در جریان حرکت انقلاب ایران گفت: همه این دستاوردها به ذات انقلاب بر میگردد و تاثیر دولتها در این راستا تنها حرکت را کندتر یا تندتر کرده و مسیر اصلی را تغییر نمیدهد.
اصلانی در پاسخ به سوال خبرنگاری در خصوص چگونگی تضعیف انقلاب گفت: بخشی از آنچه اتحاد مردم را دچار آسیب میکند، وابسته به خود مردم و بخشی از آن وابسته به عملکرد کارگزاران و دولتمردان است.
وی با بیان اینکه هرچه آگاهی مردم بیشتر افزایش پیدا کند به صورت خودجوش آسیبپذیری آنها نیز کمتر میشود، گفت: رفتارهای هیجانی و احساسی در انسانهای عمیقتر، کمتر نمود پیدا میکند و این افراد با قدرت تحلیل خود قادر به تشخیص منافع بلند مدت و کوتاه مدت خود خواهند بود.
اصلانی بر تاثیر افزایش آگاهی مردم در واکسینه شدن آنان نسبت به مسایل مختلف تاکید کرد و با بیان اینکه برای جلوگیری از آسیبپذیری مردم باید بستر آگاهی آنها فراهم شود، گفت: توسعه فعالیت حزبی در ایران، به رشد استدلالی مردم کمک کرده و رشد سیاسی آنان را باعث میشود.
وی عملکرد صدا وسیما در راستای تقویت بعد تعقلی مردم را کم رنگ دانست و با بیان اینکه صدا و سیما در این خصوص ناکارآمد عمل کرده است و عدم وجود عدالت در تمام ابعاد سیاسی و فرهنگی و آموزشی، اجتماعی و اقتصادی موجب افتراق بین انسانها و ایجاد نفاق در جامعه خواهد شد، گفت: وجود نگاه تبعیضآمیز در جامعه، قوه گریز از مرکز را تقویت کرده و فرد خود را در ناهماهنگی با جامعه میبیند.
اصلانی در خصوص نقش روشنفکران در پیروزی انقلاب و هدایت توده مردم با تبیین روند تاریخی و زمینههای ظهور افراد منورالفکر و روشنفکر در ایران، گفت: مراودات منفعلانه ایران با کشورهای غربی در دوران قاجار باعث شد مردمی که تا آنروز هیچگونه ارتباطی با دنیای بیرون نداشته و تنها با علوم مذهبی در حوزهها آشنا شده و هیچگونه آموزش سیاسی ندیده بودند، با دنیای غرب آشنا شده و دراین رویارویی دچار حیرت و حسرت شوند.
وی افزود: افرادی که اینگونه با دنیای غرب روبرو شدند در بازگشت به ایران با دیدگاه غربی جامعه را به نقد کشیده و به عنوان اولین افراد منورالفکر ایرانی جامعه قاجار را مورد انتقاد قرار دادند.
اصلانی نقش منورالفکرهای دوره قاجار را در ایجاد بیداری ایران بسیار قابل توجه عنوان کرده و خاطرنشان کرد: این افراد بهواسطه تاثیرپذیری از ظواهر دنیای جدید، در نسخههایی که برای علاج بیماری این دوره پیچیدند به بیراهه رفتند اما، توانستند موج جدیدی را در جامعه خموده آنزمان ایجاد کنند.
وی با بیان اینکه نسخههای این افراد جریان اومانیستی را در جامعه ایجاد میکرد، مهمترین رکن جامعه را در جریان ظهور تفکرات روشنفکری، ظهور روشنفکران دینی همچون دکتر علی شریعتی دانست و گفت: نقش دکتر شریعتی در ایجاد خودباوری اسلامی و طرح جنبههایی از تفکر شیعی مثل جنبه اجتماعی فوقالعاده بوده و باعث بازگشت جامعه دانشگاهی به سمت اسلام تاثیرگذار شد.
اصلانی با اشاره به وجود تبلیغات مارکسیستی در ایران قبل از انقلاب گفت: شریعتی اثرگذاری بینظیری در پیوند نسل جوان به بدنه جامعه اسلامی داشته و با روشنگریهای خود، جنبه اجتماعی شیعه را تبیین و سرمایهداری و مارکسیم را له کرد و نقش ممتازی را در آگاهی بخشی و بیداری اسلامی در جامعه ایفاء کرد.
این استاد دانشگاه در پایان گفت: ما باید کشوری داشته باشیم با مردم برخورددار و راضی و با توجه به اینکه در مراودات بینالمللی، کشور اثرگذاری هستیم، تنها نیاز به پنجه افکنی با آمریکا نداریم و فعالیتهای ما باید توام با امور دیگری باشد.