موسیقی شناسی مداحی نوین
۱۲:۰۸ ق.ظ دوشنبه, ۷ دی ۱۳۸۸ • دسته: جدیدترین عناوین اخبار٬ فرهنگی٬ مذهبی و اعتقادی٬ هنری٬ گزارشدر کل اعتراض من در بخش موسیقی مذهبی تنها به الحان نیست، بلکه بعضا به روایتهایی که از عاشورا میشود نیز معترضم…
به گزارش مرکزی دیلی و به نقل از فارس ، کارشناسان موسیقی عقیده دارند که مداحان کنونی به راحتی از کارهای پاپ فقط با تغییر شعر برای مداحی استفاده میکنند.
* راویان موسیقی مذهبی در قدیم با ذوق و باسواد بودند
* موسیقی مذهبی باعث حفظ موسیقی سنتی نشده است
* رسانهها بر سلیقه مخاطبان تاثیر میگذارند
صدری در خصوص نوع مداحیها و ارایه موسیقی مذهبی در شرایط کنونی میگوید: در حال حاضر مداحی از دو منظر رسمی و غیر رسمی مورد استفاده قرار میگیرد منظر رسمی ما این است که برخی از نوحهها توسط رسانهها مورد تبلیغ قرار میگیرد و یا برخی از آنها توسط شرکتهای خصوصی به صورت سی دهایی به نامهای موسیقی مداحی تولید و در بازار منتشر میشوند. جریان غیر رسمی مداحی همان موسیقیهای اقواممان است که در مجالس عزاداری از آنها با استفاده از لحنهای بومی خودشان استفاده میکنند. اما در این میان رسانهها مقدار زیادی برسلیقههای مخاطبان تاثیر میگذارند که این تاثیر گذاری به اقوام هم کشانده شده و آنها نیز میخواهند خودشان را به فرهنگ شهری نزدیک کنند.
* لحن مداحان باید متناسب با مضمون باشد
سجادی ترانه سرا و مدیر موسسه نغمه شهر نیز در این خصوص میگوید: بحث ما در مداحی و موسیقی بحث لحن است. ما همیشه با بزرگان و رؤسا با لحن مودبانه صحبت میکنیم پس چه طور میشود ائمه را که از همه اینها بالاترند با لحنهای دم دستی و کوچه بازاری مورد خطاب قرار دهیم. من برای مداحی تقسیم بندی سنتی و پاپ قائل نیستم بلکه معتقدم تنها باید لحن مداحان متناسب با مخاطبان و کسانی باشد که آنها را مدح میکنند. به عقیده من ما باید لحنی را انتخاب کنیم که شایسته باشد و بتواند آن حس معنوی که مردم نسبت به آنها دارد را القا کند و در واقع چیزی به آن حس اضافه کند نه اینکه چیزی از آن بکاهد.
* مداحان کنونی، مداحان سبک پاپ هستند
* موسیقی مذهبی پناهگاه موسیقی سنتی بوده است
سجادی با اشاره به ارتباط موسیقی مذهبی و سنتی میگوید: از گذشته به خاطر نگاههای نامهربانی که به موسیقی بوده همیشه موسیقی مذهبی ما پناهگاه خوبی برای موسیقی سنتی و اصل بوده و نیز به خاطر محدودیتهای تاریخی خیلی از موسیقیها در قالب تعذیه رفتند که امروزه دوباره از آنها استخراج میشوند و به دست ما میرسند. همواره موسیقی مذهبی با موسیقی غیرمذهبی مفارقت،دوستی و همراهی داشته یعنی این دو همیشه به همدیگر کمک کردند و هیچ وقت آسیبی به هم نزدند.
* روضهخوانهای اصیل تاریخ عاشورا را از روی مقاتل میخواندند
* در گذشته مداحان به معنی واقعی ستایشگران ائمه بودند
رضا مهدوی کارشناس موسیقی نیز در خصوص موسیقی مذهبی میگوید: در زمان گذشته موضوع کاملا اعتقادی و نگاه کاملا شریعتی بود و قضیه به صورت کوششی نبود بلکه جوششی و از درون مردم بود و مداحان به معنی واقعی ستایشگران ائمه بودند و در این ایام خالصانه بدون هیچ چشمداشت مادی این کار را انجام میدادند، اما امروزه این مسئله خیلی کمرنگ شده و برخی افراد بدون شناخت و بیشتر به خاطر شهرت، معروفیت و روزمرگی زندگیشان و نیز عدم ارتباط با علما و فضلا به این وادی میآیند و چیزهایی میخوانند که از ریشه به دور است. بالطبع اثری هم که با اصرار بخواهد خلق شود چیزی میشود که ما امروزه میبینیم.
* مداحان قدیم دارای ملودیهای ناب هستند
مهدوی درباره استفاده از الحان غیرسنتی در موسیقی مذهبی اظهار میدارد: به عقیده من استفاده از این الحان در موسیقی مذهبی اشکال ندارد، اما در صورتی که این الحان متصل به ریشهها باشد، به صورت جذب مشتری نباشد و دارای همه شاخصههای برگرفته از سنت باشد. من معتقدم موسیقی مذهبی باید با بیان امروزیاش مخاطب جدید را جذب کند البته برخی از آنها کاملا نامناسب و جزء اصوات مسموم هستند که از موسیقیهای غلط خارج از ایران گرته برداری شده به طوری که ریتمها و ملودیهای آنها زیبنده این مجالس نیست و نباید از آنها استفاده کرد.
* موسیقی از صدر اسلام در خدمت مذهب گرفته شد
این پژوهشگر معتقد است: شکی نیست که موسیقی مذهبی باعث ارتقاء موسیقی سنتی شده است. ما از گذشتههای دور حتی قبل از اسلام موسیقی را به شکل سنتی داشتیم، اما در صدر اسلام این هنر به نوعی نهادینه و کانالیزه میشود و در خدمت مذهب قرار میگیرد که به دنبال آن مذهب هم حمایت خوب و سالمی از آن کرده به همین خاطر بعضی از علما هم موسیقی ردیف دستگاهی را مورد تأیید میدانند و برای انواع آن اشکالی نمیدانند و این خود بیانگر این است که از گذشته تا به حال هم موسیقی به مذهب خدمت کرده و هم مذهب در جای خودش از موسیقی حمایت کرده تا امروز که به دست ما سالم رسیده است.
* برخی گوشههای موسیقی از دل مذهب برخاسته است
این کارشناس موسیقی با اشاره به ساخت و نامگذاری برخی گوشههای موسیقی بر اساس اعتقادات مذهبی ادامه میدهد: برخی گوشهها از جمله گوشه صدری، حسینی و حاجی حسنی مذهبی هستند چرا که از دل مذهب برخاسته و رنگ و بوی موسیقایی به خود گرفتهاند. همه گوشهها و دستگاهها بر اساس نامهای مختلف نامگذاری شدهاند حتی برخی گوشهها بر اساس نواهای مذهبی به وجود آمده، اما ما چون کتابت نداشتیم ضبط و ثبت درستی صورت نگرفته است.